Pyruvaat carboxylase deficiëntie
Pyruvaat carboxylase deficiëntie (PC deficiëntie) is een stofwisselingsziekte. Bij iemand met deze aandoening verzamelen zich giftige stoffen in het lichaam. Dat kan de zenuwen beschadigen. Ook kan het bloed door die stoffen te zuur worden. De oorzaak is een foutje in een gen.
Er zijn drie vormen: een simpele vorm (type A), een complexe vorm (type B) en een milde vorm (type C). Iedere vorm heeft zijn eigen kenmerken. Hoeveel kenmerken iemand heeft, kan van persoon tot persoon verschillend zijn.
Simpele vorm
Het bloed van de meeste baby’s met de simpele vorm kan te zuur zijn of er kan te weinig suiker in zitten. Meestal beginnen de klachten in de eerste maanden na de geboorte. Bij sommige kinderen met de simpele vorm wordt het bloed niet zuur. Een kind met deze vorm heeft vaak ook deze klachten:
- een achterstand in ontwikkeling
- slappe spieren
- buikpijn
- minder goed groeien
- moe
- last van overgeven
- epilepsie
De meeste kinderen overlijden op jonge leeftijd.
Complexe vorm
Ook bij baby’s met de complexe vorm is het bloed niet goed. Er zit te weinig suiker in en vlak na de geboorte wordt het te zuur. Door het te zure bloed krijgt de baby te weinig vocht in het lichaam en droogt uit. Hierdoor kan hij of zij in coma kan raken en stoppen met ademen. Meestal heeft het kind ook kenmerken zoals:
- een grotere milt en lever
- de lever gaat steeds minder goed werken
- slappe spieren
- een verstandelijke beperking
- ogen en andere delen van het lichaam die afwijkende bewegingen maken
Vaak overlijden deze baby’s een paar maanden na hun geboorte.
Milde vorm
Kinderen met deze vorm hebben vaak bijna geen klachten. Soms ontwikkelen ze zich iets langzamer, maar als de suiker in het bloed minder laag is dan bij de andere vormen van pyruvaatcarboxylase deficiëntie, is hun ontwikkeling normaal.
Met deze vorm kan iemand net zo oud worden als mensen zonder deze ziekte.
Zie ook Pyruvaat dehydrogenase complex deficiëntie
Heb je een vraag? erfolijn
erfocnetrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.
-
Andere namen voor deze ziekte
Ataxie met melkzuuracidose II
Ataxia with lactic acidosis, type II
PC deficiency
Pyruvate carboxylase deficiency disease
Ataxia with lactic acidosis II
Leigh syndrome due to pyruvate carboxylase deficiency -
Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?
Dokters kunnen denken dat een kind PC deficiëntie heeft als het de kenmerken heeft zoals die hierboven staan. Om zeker te weten dat het om deze ziekte gaat, doen ze onderzoek van het bloed, de plas en een stukje huid dat is weggehaald (huidbiopt) of DNA-onderzoek.
Algemene informatie over hoe vastgesteld wordt of iemand een stofwisselingsziekte heeft, kun je lezen op de website stofwisselingsziekten.nl
-
Is er behandeling voor deze ziekte?
PC deficiëntie gaat niet over. Een dieet met veel koolhydraten kan zorgen dat er meer suiker in het bloed komt. Medicijnen of het geven van vocht door een slangetje (infuus) kan zorgen dat te zuur bloed minder zuur wordt.
-
Hoe vaak komt het voor?
Over de hele wereld wordt ongeveer 1 op de 250.000 baby’s met PC deficiëntie geboren.
-
Wat is de oorzaak van deze ziekte?
De oorzaak van pyruvaat carboxylase deficiëntie is een foutje in het PC-gen. Dit gen ligt op chromosoom 11, op de lange (q) arm op plek 13.2 (11q13.2).
Door dit foutje verzamelen giftige stoffen zich in het lichaam. Dit kan zorgen voor schade aan de zenuwen en voor het te zuur worden van bloed.
-
Is deze ziekte erfelijk?
Ja, pyruvaat carboxylase deficiëntie is erfelijk. Iemand kan deze ziekte krijgen als hij of zij van beide ouders het gen met het foutje erft. Dit noemen we autosomaal recessief erfelijk.
-
Kinderwens
Heb je kans op (nog) een kind met pyruvaat carboxylase deficiëntie en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt erover praten met je dokter. Als het nodig is, kan hij of zij je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Een erfelijkheidsarts kan informatie op maat geven. Het gesprek over de verschillende keuzes kun je voorbereiden.
Wil je misschien embryoselectie (PGT) laten doen? Dan kun je dat met een gynaecoloog of erfelijkheidsarts bespreken. Deze arts kan je misschien verwijzen naar PGT Nederland. De artsen van PGT Nederland kunnen je vertellen of PGT mogelijk is.
-
Meer info voor patiënten
- Volwassenen en Kinderen met StofwisselingsziektenInformatie en lotgenotencontact
- MedlinePlus GeneticsInformatie in het Engels
- Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD)Informatie in het Engels, met een overzicht van hoe vaak bepaalde kenmerken voorkomen
-
Meer info voor artsen
-
Expertisecentra
- Expertisecentra speciaal voor deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden speciaal voor deze aandoening.
- Expertisecentra voor vormen van deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden voor vormen van deze aandoening.
- Expertisecentra voor de groep van aandoeningen waar deze aandoening ook bij hoort:
-
- AECO - Amsterdam UMC Expertisecentrum Ontwikkelingsstoornissen
- Amsterdam UMC, locatie AMC - Kinderpolikliniek Klinische Genetica
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 8000
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Erfelijke Neurocognitieve Ontwikkelingsstoornissen
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Afdeling Algemene Kindergeneeskunde
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 703 6146
- secretariaatalkg@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Zeldzame Genetische Aandoeningen met Ontwikkelingsachterstand
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - UMC Utrecht
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 5555
- info@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Lysosomale en Metabole Ziekten
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Centrum voor Lysosomale en Metabole Ziekten
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 704 4840
- metaboolcentrum@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Erfelijke Metabole Ziekten
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Aangeboren Ontwikkelingsstoornissen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Sectie Klinische Genetica
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 3946
- erfelijkheid@radboudumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum
- Albinusdreef 2
- 2333 ZA LEIDEN
- +31 (0)71 526 9111
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- HagaZiekenhuis, locatie Juliana Kinderziekenhuis - Juliana Kinderziekenhuis
- Els Borst-Eilersplein 275
- 2545 AA DEN HAAG
- +31 (0)70 210 0000
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- Reinier de Graaf Gasthuis - Reinier de Graaf Gasthuis
- Reinier de Graafweg 5
- 2625 AD DELFT
- +31 (0)15 260 3060
- Orpha.net Expertlink
-
Updatedatum
28 september 2026
