Wat zijn de gevolgen van genetische testen?

wo 14 aug 2013
Printvriendelijke versieE-mailPDF version

Als je een genetische test laat doen, kan dat gevolgen hebben op verschillende terreinen:

 


Verzekeringen
Erfelijkheidsonderzoek kan gevolgen hebben voor het afsluiten van bijvoorbeeld levens- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.

Voor een basisverzekering ziektekosten moeten verzekeraars iedereen aannemen. Of je nu een erfelijke ziekte hebt of niet. Maar voor een aanvullend pakket hoeft een verzekeraar je niet zomaar te accepteren. Dan kunnen gezondheidsvragen gesteld worden.

 

Als je een levens- en arbeidsongeschiktheidsverzekering wil aanvragen, moet je een gezondheidsverklaring invullen. De verzekeraar schat hiermee in of er een hoger gezondheidsrisico is. Er is een financiële grens bepaald voor het stellen van vragen over erfelijke aandoeningen en erfelijkheidsonderzoek. Dit noemen we de vragengrens.

Bij het aanvragen van een verzekering met een dekking onder de vragengrens, mag de verzekeraar géén vragen stellen over erfelijke ziektes in de familie. Bij een verzekering met een dekking boven die vragengrens, heeft de verzekeraar het recht om hier wel vragen over te stellen.

Meer informatie lees je in de Special Verzekeren en op de website van het Verbond van Verzekeraars.

Image credit: marigranula / 123RF Stockfoto

Psychische gevolgen
Als je door genetisch onderzoek ontdekt dat je een ziekte hebt of zult krijgen, kan dat veel invloed hebben op je leven, je gezin, je werk en je toekomst. Het kan spanning en angst oproepen.

Als uit de uitslag blijkt, dat je de erfelijke ziekte niet zult krijgen, kun je je schuldig voelen tegenover familieleden die wel die erfelijke aanleg voor die aandoening hebben.

Bij een klinisch geneticus werken ook psychologen en maatschappelijk werkers. Die kunnen je helpen de emoties die een uitslag op kan roepen, op een rijtje te krijgen. En je helpen hier beter mee om te gaan.

Juridische gevolgen
Artsen moeten vertrouwelijk omgaan met de uitslag van genetisch onderzoek. Zij mogen deze niet zonder toestemming van de patiënt doorgeven aan familieleden. Maar hier zijn uitzonderingen op. Bijvoorbeeld als er voor familieleden ernstige schade aan de gezondheid kan ontstaan, als een arts hen niet informeert. Als deze schade voorkomen kan worden als zij wel geïnformeerd worden, mag de arts het toch doorgeven.

Uit verwantschapsonderzoek kunnen verrassingen komen. Bijvoorbeeld dat je onverwachts niet biologisch verwant met elkaar bent. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand geen erfgenaam is of geen alimentatie meer hoeft te betalen. 

Medische gevolgen
Als uit een genetische test komt dat je een erfelijke ziekte hebt, dan kan dat natuurlijk medische gevolgen hebben. Het kan zijn dat je bepaalde behandelingen, controles, operaties of medicijnen nodig hebt. Of vaak naar de dokter of een andere specialist moet. Hierdoor kunnen de kosten die je maakt ook omhoog gaan.

Familierelaties
Als je de uitslag krijg van een genetische test, kan dit ook informatie geven over de (toekomstige) gezondheid van familieleden. Het kan dan van belang zijn om dit te delen met familieleden. In de volgende richtlijn (op pagina 42) staan tips over hoe je je familie kunt informeren.

Maar sommige familieleden willen deze informatie misschien helemaal niet. En dat is hun goed recht. Of je hebt geen contact meer met bepaalde mensen uit je familie. Dan is het lastig om opeens met dit nieuws naar ze toe te gaan. In dit soort gevallen is het moeilijk om te bepalen wat je het beste kunt doen.

Een klinisch geneticus en andere medewerkers van een afdeling Klinische Genetica kunnen je bij deze dilemma’s ondersteunen. En je helpen bij het vertellen van de uitslag aan familieleden.

 

Meer informatie
Brochure 'Wil ik het weten?' over de gang van zaken en keuzes bij voorspellend DNA-onderzoek. Aan bod komen ondermeer de mogelijke voor- en nadelen en hoe je hierin voor jezelf een afweging kunt maken.
Brochure 'Krijg ik dat later ook?': een handreiking voor het praten met kinderen over een erfelijke ziekte in gezin of familie.

Auteur
drs. Marloes Brouns-van Engelen (medisch bioloog)

Redactie
drs. Anne-Marie de Ruiter (redacteur)

Datum
Mei 2013