U bent hier

Ziekte van Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is een vorm van dementie. Bij deze ziekte stapelt een bepaald eiwit zich op in de hersenen. Hierdoor raakt het weefsel in de hersenen beschadigd. Zo ontstaat dementie. Dan worden mensen vergeetachtig, omdat het geheugen steeds minder goed werkt.

Bij de ziekte van Alzheimer krijgen mensen problemen met het onthouden van nieuwe informatie. Verder wordt het moeilijk om zich te oriënteren. Vaak verandert het gedrag en de emoties.  Mensen raken de tijd kwijt, en weten bijvoorbeeld niet meer of het zomer of winter is. Ook worden dagelijkse handelingen steeds lastiger. Slikken wordt moeilijk en er ontstaan evenwichtsproblemen. De kenmerken nemen in de loop van de tijd toe.

Het verloop van de ziekte verschilt van persoon tot persoon. De ziekte van Alzheimer begint meestal na het 65ste levensjaar.
Soms begint het eerder, bij minder dan 5 op de 100 (5%) van de mensen is dat het geval. Meestal gaat het dan om een erfelijke vorm van de ziekte. Dan is een verandering in het erfelijk materiaal de oorzaak.

 

Synoniemen

Alzheimer
Alzheimer disease

Diagnose

Voor het vaststellen van de ziekte van Alzheimer wordt vaak een lichamelijk onderzoek gedaan. Zo onderzoeken artsen het bloed, de zenuwen en de hersenen.

Als de ziekte vaker in een familie voorkomt of als de eerste kenmerken op jonge leeftijd ontstaan, kan men onderzoeken of er een erfelijke oorzaak is. Met genetisch onderzoek wordt gekeken of het om een erfelijke vorm van de ziekte van Alzheimer gaat.

 

Behandeling

De ziekte van Alzheimer is niet te genezen. De behandeling richt zich op het verminderen van de kenmerken bijvoorbeeld met medicijnen.

Voorkomen(frequentie)

Men schat dat ongeveer 250.000 personen in Nederland de ziekte van Alzheimer hebben.

Erfelijkheid

De ziekte van Alzheimer erft meestal multifactorieel over. Dit houdt in dat zowel omgevingsfactoren als erfelijke aanleg een rol spelen bij het ontstaan.

Bij minder dan 5 op de 100 (5%) van de mensen, gaat het om een erfelijke vorm. Dan is sprake van autosomaal dominante overerving.

Meer informatie voor patienten

Meer informatie voor artsen

Video's

Alzheimer
Korte film over iemand met de ziekte van Alzheimer.

Bron: Van Hemert Produkties

Ziekte van Alzheimer
In deze video vertelt een vrouw over haar herinneringen aan haar moeder met de ziekte van Alzheimer. De dochter vertelt dat haar moeder de laatste jaren alleen nog maar op liedjes van vroeger reageerde. Als ze liedjes zongen, had de dochter het gevoel dat ze nog een soort contact hadden. De dochter vertelt dat ze een moeizame relatie had met haar moeder. Volgens haar werd alles eenvoudiger toen haar moeder de ziekte van Alzheimer kreeg. Ze vertelt dat haar negatieve gevoelens voor haar moeder verdwenen en alleen liefde voor haar moeder overbleef. Daarom heeft ze toch nog goede herinneringen aan haar moeder overgehouden. 
 

Expertisecentra

  • Neurodegeneratieve ziekten (UMC St.Radboud)
    Topreferente zorg voor mensen met Alzheimer.
  • Neuropsychiatrie (AMC)
    Informatie over topreferente zorg voor mensen psychiatrische stoornissen bij neurologische aandoeningen zoals bij patiënten met de ziekte van Alzheimer.
  • Dementie en Parkinsonisme (ErasmusMC)
    De polikliniek Neurologie van het Erasmus MC heet een bovenregionale expertisefunctie voor patiënten met preseniele dementie.
    Mengbeelden van dementie en parkinsonisme komen, vroeg of laat in het ziekteproces, regelmatig voor. Het kan soms lastig zijn zulke combinaties te onderscheiden van verwante ziektebeelden als Progressieve Supranucleaire Verlamming, Corticobasale Degeneratie of dementie met Lewy lichaampjes.
    Het ziektebeloop verschilt aanzienlijk tussen alle bovengenoemde ziekten. Een goede diagnose stellen in de vroege fase van de ziekte is dan ook belangrijk voor het voorspellen van de prognose, eventuele behandelingen en voor het vorm geven van een begeleidingstraject voor de patiënt en zorgdrager.
  • Cognitieve functiestoornissen en dementie (VUmc)
    Bij het Centrum voor Ouderengeneeskunde Amsterdam (COGA) stelt een multidisciplinair team in één dag een diagnose.  
  • Ouderenpsychiatrie (VUmc)
    De academische werkplaats is ingebed binnen GGZ inGeest en participeert in het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie.
  • Geheugenpoli (UMC Utrecht)
    De geheugenpolikliniek richt zich primair op diagnostiek van:
    * Geleidelijke cognitieve achteruitgang waarbij de huisarts een vermoeden van beginnende dementie heeft en diagnosestelling waarschijnlijk therapeutische consequenties heeft
    * Nadere diagnostiek bij elders uitgevoerde basisdiagnostiek
    * Beginnende dementie waarbij wens tot medicamenteuze behandeling
    * Snelle cognitieve achteruitgang
    * Second opinion
    * Vermoeden op dementie bij een leeftijd jonger dan 65 jaar
    * Vermoeden op vasculaire dementie
  • Geheugenpolikliniek (azM)
    Onze patiënten zijn meestal al door andere artsen en/of neuropsychologen onderzocht en komen voor een 'tweede mening' op onze polikliniek of voor specialistische behandeling op onze geheugenpolikliniek. Geriatrische patiënten uit de regio met dementie en/of lichamelijke problemen worden samen met de afdeling Geriatrie en de afdeling Ouderenzorg van de RIAGG onderzocht
  • Bewegingsstoornissen en dementie (UMCG)
  • Dag Observatiecentra ouderengeneeskunde Maastricht (azM)
    Naast het Diagnostisch Observatiecentrum Psychogeriatrie (DOC-PG), is er een apart Dag Observatie Centrum Geronto-Psychiatrie (DOC-GP)
    en een Dag Observatiecentrum Somatiek (DOC-S)
  • Multiproblematiek bij ouderen (Erasmus MC)
    Het Begeleidings Team Dementie heeft als doel mensen met dementie snel naar de optimale zorg toe te leiden, de belasting van de eerstelijnszorg te verminderen en te voorkomen dat de problemen bij de patiënt ophopen, toenemen en uiteindelijk uitmonden in een (langdurige) ziekenhuisopname
  • Radiologie bij neurovasculaire aandoeningen (LUMC)
    De afdeling Radiologie heeft bijzondere expertise en ervaring op het gebied van enkele hersenaandoeningen die deels berusten op aandoeningen aan de bloedvaten zoals verschillende vormen van dementie, zoals de ziekte van Alzheimer. De diagnostiek bij patiënten met deze aandoeningen gebeurt voornamelijk met behulp van geavanceerde MRI-apparaten.
  • Nucleaire technieken bij hersenaandoeningen (VUmc)
    Bij het onderzoek naar de precieze oorzaken van hersenaandoeningen zoals Alzheimer en naar de werking van mogelijke therapieën speelt nucleaire geneeskunde een belangrijke rol. Technieken uit de nucleaire geneeskunde maken het mogelijk de werking van de hersenen  in beeld te brengen. Dat maakt gedetailleerde (en vroege) diagnostiek mogelijk en wijst op mogelijke oorzaken.. Met behulp van nucleaire geneeskunde kan bovendien het resultaat van behandelingen objectief en nauwkeurig worden gemeten.
  • Neuropathologie (VUmc)
    Bij de ziekte van Alzheimer is het metabolisme van een bepaald molecuul gestoord. Bij de afbraak ontstaat een klein restproduct dat giftig is voor zenuwcellen. In  het VUmc  wordt gezocht naar een methode om de zenuwcellen minder van het toxische restproduct te laten produceren of het beter op te ruimen. Lukt dat dan wordt het afsterven van de cellen uitgesteld.
  • Neuropathologie (LUMC)
    Postmortaal onderzoek is een belangrijk onderdeel van de neuropathologie aangezien bij bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer de definitieve diagnose pas gesteld kan worden na onderzoek aan de hersenen.

Colofon:


Auteur
drs. Marloes Brouns-van Engelen (medisch bioloog)

Redactie
Petra Bloem (informatiespecialist) en Mies Wits-Douw (publieksvoorlichter)


Aanmaakdatum:
20-04-2011
Updatedatum:
23-12-2013

Stel een vraag

ma 2 dec 2013
Printvriendelijke versieE-mailPDF version
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Image CAPTCHA
Voer de karakters uit afbeelding in.