Kinderwens en zwangerschap op latere leeftijd

Als u op latere leeftijd graag een kind wilt, vraagt u zich misschien af of er dingen zijn waarmee u rekening moet houden. De kans dat u een gezond kind krijgt, is groot. Maar er zit wel wat extra risico aan een 'late' zwangerschap. Hier vindt u informatie over de rol die leeftijd speelt bij:
- de kans dat een bevruchting lukt
- het risico op een kind met een afwijking;
- de kans op zwangerschapsdiabetes.

Het duurt langer voordat u zwanger bent
Verhoogd risico op een kind met een afwijking
Wat zijn chromosomen?
Pas in de zwangerschap heeft u zekerheid
U staat er nooit alleen voor...
Alles op een rijtje
Meer informatie
Colofon

Het duurt langer voordat u zwanger bent
Maandelijks is de kans op een geslaagde bevruchting gemiddeld 20%. Op uw 35ste is dat nog 10%. Dat betekent dus dat het vaak langer kan duren voor u in verwachting bent, ook als u al eens zwanger bent geweest. De kans op een meerling is groter op latere leeftijd. Dit komt doordat uw hormoonhuishouding verandert als u ouder wordt.

Niet altijd, maar soms kan uit een vruchtbaarheidsonderzoek blijken dat bij een verminderde vruchtbaarheid een reageerbuisbevruchting (IVF) mogelijk is. Ook hierbij neemt, als u wat ouder wordt, de kans op succes af en de kans op een meerling toe. Zulke baby's worden vaak te vroeg geboren en moeten soms beademd worden. Zo'n kindje kan een handicap oplopen.

Verhoogd risico op een kind met een afwijking
Als u ouder wordt neemt de kans toe dat de vorming van eicellen niet meer normaal verloopt. Alle celkernen die na de bevruchting uit zo'n eicel groeien, zijn niet normaal samengesteld. Dat heeft gevolgen voor het kindje. Een kindje met Down-syndroom is daarvan het bekendste voorbeeld.

Op iedere leeftijd kan het gebeuren dat de samenstelling van de kern van de eicel of van de bevruchte eicel niet normaal is. Maar hoe ouder de moeder is, hoe meer kans ze heeft dat dat gebeurt. Telt u kinderen die geboren worden met het Downsyndroom, dan is bij een 20-jarige vrouw de kans 1 op de 1500. Bij een 36-jarige is dit 1 op de 300 en bij 40 jaar 1 op de 100. Vroeg in de zwangerschap is die kans nog groter. Maar omdat een chromosoomfout vaak tot een miskraam leidt, is het moeilijk daar precieze cijfers over bij te houden. Bij de kans op een chromosoomafwijking speelt de leeftijd van de vader geen rol.

Wat zijn chromosomen?
Alle eigenschappen en kenmerken die u van uw ouders erft, worden opgeslagen in de kern van de miljarden cellen in ons lichaam. Die dragers van erfelijke eigenschappen heten chromosomen. Iedere cel telt er 46. Ze komen voor in paren: 23 paren dus in elke cel. Een uitzondering daarop zijn de geslachtscellen. In eicel en zaadcel komt de helft voor van de chromosomen. Geen paren dus, maar één van elk, 23 in totaal. Wanneer zaadcel en eicel samen een nieuwe cel vormen, zitten daar weer 2 x 23 chromosomen in. De chromosomen vormen altijd een bepaald patroon dat u met een sterke microscoop kunt zien. Om precies te weten over welk paar chromosomen het gaat, zijn ze genummerd.

Het gaat niet altijd goed
Soms gaat er iets mis. Zo kunnen er in een onbevruchte eicel 2 chromosomen voorkomen van het nummer 21, terwijl het er eigenlijk maar één moet zijn. Als daar het chromosoom 21 uit de zaadcel van de vader bij komt, krijgt het kind 3 chromosomen (een trisomie) in elke lichaamscel. Daardoor ontwikkelt het zich niet helemaal goed. Het kan verstandelijk en soms ook lichamelijk gehandicapt zijn. Het wordt een mongooltje. Of in medische termen: het heeft het 'Downsyndroom'.

Pas in de zwangerschap heeft u zekerheid

Als u 36 jaar of ouder bent, bespreekt de verloskundige, huisarts of gynaecoloog prenatale diagnostiek met u. Prenatale diagnostiek of prenataal onderzoek is onderzoek van uw kind tijdens de zwangerschap. Dit onderzoek kan aangeven of er sprake is van een chromosoomafwijking zoals Downsyndroom. Het onderzoek geeft geen antwoord op de vraag of uw kind verder gezond is en of het geen andere erfelijke aandoening of aangeboren aandoening heeft.

Meer over prenatale diagnostiek

U staat er nooit alleen voor...
(Aanstaande) ouders, patiënten en hun familieleden kunnen soms voor moeilijke keuzes komen te staan. Keuzes, die diep kunnen ingrijpen op culturele of religieuze normen en waarden. Welke levensbeschouwing u ook heeft, als u meer informatie wilt, kan het Erfocentrum u de weg wijzen naar lotgenoten of hulpverleners die u graag terzijde staan.
U kunt ons e-mailen.

Alles op een rijtje

- Overweeg goed de beslissingen waarvoor u kunt komen te staan bij een late zwangerschap.

- De kans op een goed, gezond kind is ook op latere leeftijd veel groter dan het risico, dat er iets niet in orde zou zijn.

- Wilt u tijdens de zwangerschap prenatale diagnostiek laten verrichten? Wat zijn de consequenties en wat doet u als de uitslag negatief is?

Centra voor erfelijkheidsvoorlichting

Colofon
Productie: © VSOP, februari 2001

Meer informatie voor wie zwanger is of zwanger wil worden

Slik eerst foliumzuur
Op deze site vind je als je zwanger wilt worden alle informatie over foliumzuur.

Spreekuur voor mensen die zwanger willen worden
Een aantal verloskundige praktijken in Nederland heeft een speciaal spreekuur voor mensen die overwegen zwanger te worden, maar dat nog niet zijn. Tijdens dit spreekuur wordt onder andere voorlichting gegeven over zwangerschap en gezondheid.

Ouder- en Kindcentrum (OKC)
Werkgebied van het OKC is Amsterdam. Informatie over de zwangerschap en over de ontwikkeling, gezondheid en opvoeding van uw kind in de verschillende levensfases.

Prenatale screening
Informatie over onderzoeken tijdens de zwangerschap naar Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen.

Prenatale diagnostiek bij aangeboren of erfelijke aandoeningen
Informatie over onderzoeken voor, tijdens en na de zwangerschap.

Zwanger! Algemene Informatie (PDF, 368 Kb)
Hierin vind je alles over wat je aan zorg en voorlichting kunt verwachten tijdens een zwangerschap. Informatie over de onderzoeken die de verloskundige, huisarts of gynaecoloog bij zwangere vrouwen kunnen doen. Ook staan er allerlei adviezen in over bijvoorbeeld voeding, roken, alcohol en sport.
Deze brochure is een uitgave van verschillende organisaties uit de gezondheidszorg en het Erfocentrum en is ook in het engels Pregnant! General information" beschikbaar.

Roken en zwangerschap
STIVORO-informatie voor kinderwensers.

Zwanger?...en alcohol?
Website van de Stichting Alcohol Preventie (STAP).

NVOM
De Nederlandse vereniging voor Ouders van Meerlingen is een belangenvereniging voor ouders van (a.s.) meerlingen. Zij verstrekt informatie aan leden, artsen, verpleegkundigen, hulpverleners en studenten en geeft voorlichtingsmateriaal uit.

Postpartum Depressie
50 tot 80% van alle vrouwen die een kind krijgen hebben last van 'baby blues'. Meestal gaat het vanzelf over, maar sommige vrouwen zijn maandenlang somber. Jonge moeders met deze klachten hebben een postpartum depressie, soms ook postnatale depressie genoemd. Informatie van het Fonds Psychische Gezondheid.

Informatie, samengesteld door de VSOP, merendeels in samenwerking met medische specialisten, over zwangerschap en de volgende ziekten:

Diabetes

Epilepsie

Hiv en aids: samenvatting

Hiv en aids: uitgebreid

Rode hond: samenvatting

Rode hond: uitgebreid

Toxoplasmose: samenvatting

Toxoplasmose: uitgebreid

Informatie, samengesteld door de VSOP, merendeels in samenwerking met medische specialisten, over zwangerschap en leefstijl:

Foliumzuur: samenvatting

Foliumzuur: uitgebreid