Jacobsen syndroom
Kinderen met Jacobsen syndroom hebben verschillende kenmerken. Meestal hebben ze een verstandelijke beperking en lopen ze achter met leren bewegen en praten. En vaak groeien ze langzamer dan andere kinderen. De oorzaak is dat er een stukje van chromosoom 11 mist. Welke kenmerken iemand heeft, kan van persoon tot persoon verschillen.
Mensen met Jacobsen syndroom lijken door de vorm van hun hoofd vaak meer op elkaar dan op hun familieleden. Het hoofd kan groot zijn met een puntig voorhoofd. Hun ogen kunnen verder uit elkaar staan. Soms hebben ze hangende oogleden en een extra huidplooi aan de binnenkant van de ogen. Sommige kinderen kijken scheel. Soms hebben ze een gat in de iris (coloboom). De oren kunnen laag op het hoofd zitten, en ze hebben vaak ontstekingen van de oren. Daardoor hoort iemand soms minder goed. Mensen met Jacobsen syndroom kunnen een kleine onderkaak hebben, de bovenlip kan smal zijn en hun mondhoeken kunnen naar beneden staan.
Baby’s met Jacobsen syndroom hebben vaak slappe spieren. Daardoor kunnen ze problemen hebben met drinken. Soms moeten ze vaak overgeven (spugen). Soms hebben ze last van verstopping (harde poep). Kinderen kunnen klein van stuk blijven. Ze hebben meer tijd nodig om te leren lopen en praten. Meestal hebben mensen met dit syndroom een milde tot ernstige verstandelijke beperking. Maar soms niet. Mensen met Jacobsen syndroom hebben vaker ADHD en autisme spectrum stoornis.
Een deel van de kinderen wordt geboren met een probleem met het hart. Tussen de wand van de kamers kan een gaatje zitten (ventrikel septum defect). Ook kan de grote lichaamsslagader (aorta) smaller zijn dan normaal. Soms hebben ze hypoplastisch linkerhart syndroom.
Bij mensen met Jacobsen syndroom zitten de vingers en tenen soms voor een deel aan elkaar vast (syndactylie). Verder kunnen ze dunne vingers hebben. Sommige van hun tenen kunnen korter zijn dan de andere tenen. Sommige kinderen worden geboren met een klompvoet. Ook kunnen hun gewrichten stijf zijn. Soms groeit hun rug krom (scoliose).
Bij jongens kan de opening van de plasbuis niet op het einde van de penis zitten (hypospadie) of zitten de ballen niet in de balzak (cryptorchidisme). Soms hebben ze een liesbreuk. Sommige kinderen hebben afwijkingen aan hun nieren..
Bijna iedereen met Jacobsen syndroom heeft Paris-Trousseau syndroom. Dan heeft iemand meer kans op blauwe plekken en bloedingen. Dit komt, omdat de bloedplaatjes minder goed werken. De bloedplaatjes zorgen ervoor dat een bloeding stopt.
Hoe oud iemand met Jacobsen syndroom kan worden, hangt af van de klachten.
Heb je een vraag? erfolijn
erfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.
-
Andere namen voor deze ziekte
Jacobsen syndrome
JBS
Terminale deletie 11q
Jacobsen thrombocytopenia
11q23 deletion disorder
11q terminal deletion disorder -
Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?
Dokters kunnen Jacobsen syndroom vaststellen als een kind de kenmerken heeft zoals die hier boven staan en met onderzoek van de chromosomen of met DNA-onderzoek.
-
Is er behandeling voor deze ziekte?
Jacobsen syndroom gaat niet over, maar er zijn wel verschillende behandelingen om de kenmerken minder te maken. Meestal komt iemand met Jacobsen syndroom bij verschillende dokters en behandelaars.
Sommige kinderen krijgen voeding door een slangetje (sonde). Als iemand last heeft van harde poep, dan kunnen voeding met extra vezels of medicijnen helpen. Kinderen die vaak een oorontsteking hebben, kunnen buisjes krijgen. De logopedist kan helpen bij het leren praten. De fysiotherapeut kan begeleiden bij het leren bewegen. Een orthopeed kan de stijve gewrichten, scoliose of een klompvoet behandelen. Soms zijn operaties nodig, bijvoorbeeld aan de schedel, de botten, het hart, de nieren of de geslachtsdelen. Voor Paris-Trousseau syndroom kunnen mensen met een infuus extra bloedplaatjes of medicijnen krijgen. Kinderen met een verstandelijke beperking kunnen soms extra begeleid worden in het speciaal onderwijs.
-
Hoe vaak komt het voor?
Er zijn op de hele wereld ongeveer 200 mensen met Jacobsen syndroom.
-
Wat is de oorzaak van deze ziekte?
De oorzaak van Jacobsen syndroom is dat een stukje van chromosoom 11 mist. Daarom ontbreken er meerdere genen. Onderzoekers denken dat als iemand sommige van die genen niet heeft, dit kan zorgen voor bepaalde kenmerken van dit syndroom.
De meeste mensen missen het stukje chromosoom 11 in alle cellen van hun lichaam. Maar bij sommige mensen ontbreekt het stukje in sommige cellen en hebben ze een normaal chromosoom 11 in hun andere cellen. Dit heet mozaïcisme.
-
Is deze ziekte erfelijk?
Ja, soms is Jacobsen syndroom erfelijk.
Meestal ontstaat dit syndroom, omdat iemand een stukje van chromosoom 11 mist. Meestal hebben de ouders dit foutje niet. Het foutje is bij de persoon zelf ontstaan (nieuwe afwijking). Iemand met Jacobsen syndroom kan dit foutje wel doorgeven aan zijn of haar kind. Dus dan is het erfelijk.
Soms is de oorzaak van Jacobsen syndroom een afwijking van de chromsomen (translocatie) bij één van de ouders. Deze ouders hebben een grotere kans dat een volgend kind ook Jacobsen syndroom heeft.Hoe groot die kans is op nog een kind met Jacobsen syndroom, hangt af van de oorzaak. Een erfelijkheidsarts kan hier mogelijk meer over vertellen.
-
Kinderwens
Heb je kans op (nog) een kind met Jacobsen syndroom en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt erover praten met je dokter. Als het nodig is, kan de dokter je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Een erfelijkheidsarts kan informatie op maat geven. Het gesprek over de verschillende keuzes kun je voorbereiden.
Wil je misschien embryoselectie (PGT) laten doen? Dan kun je dat met een gynaecoloog of erfelijkheidsarts bespreken. Deze arts kan je misschien verwijzen naar PGT Nederland. De artsen van PGT Nederland kunnen je vertellen of PGT mogelijk is.
-
Meer info voor patiënten
- ZeldSamenVoor informatie en lotgenotencontact
- European chromosome 11 networkInformatie in het Nederlands voor mensen en families die te maken hebben met Jacobsen syndroom
- Jacobsen syndroom (Zeldzame chromosoomafwijkingen)Informatiefolders voor ouders (2016) en voor mensen in hun omgeving (2015)
- Ikhebdat.nlInformatie voor kinderen
- 11q deletion disorder Jacobsen syndromeBrochure in het Engels van Unique. Uit 2022
- Leven met Jacobsen syndroom: Giorgos uit GriekenlandHij vertelt in het Engels dat hij veel klachten heeft, maar dat er ook veel positieve dingen in zijn leven zijn. Hij is blij met alle mensen die hem helpen
- MedlinePlus GeneticsInformatie in het Engels
- Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD)Informatie in het Engels, met een overzicht van hoe vaak bepaalde kenmerken voorkomen
-
Meer info voor artsen
- Zeldzame chromosoomafwijkingenInformatiefolder voor artsen (2016)
- Orphanet
- OMIM
- StatPearlsInformatie van de National Library of Medicine
-
Expertisecentra
- Expertisecentra speciaal voor deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden speciaal voor deze aandoening.
- Expertisecentra voor vormen van deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden voor vormen van deze aandoening.
- Expertisecentra voor de groep van aandoeningen waar deze aandoening ook bij hoort:
-
- LUMC Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afweerstoornissen en Stamceltransplantatie
- LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum
- Albinusdreef 2
- 2333 ZA LEIDEN
- +31 (0)71 526 9111
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Zeldzame Bloedstollingsstoornissen en Rode Bloedcel Afwijkingen
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Zeldzame Bloedstollingsstoornissen
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Afdeling Hematologie
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 703 3123
- secretariaat.hematologie@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Van Creveldkliniek - UMC Utrecht Expertisecentrum voor Benigne Hematologie, Trombose en Hemostase
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - Van Creveldkliniek
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 8450
- vck-secretariaat@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Systemische Auto-immuunziekten en Aangeboren Afweerstoornissen
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - UMC Utrecht
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 5555
- info@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Immuundeficiëntie en Autoinflammatie
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Sectie Infectieziekten
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 6504
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Primaire Immuundeficienties en Beenmergfalen
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Primaire Immuundeficiënties
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 704 0704
- info@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMCG Expertisecentrum voor Benigne Hematologie
- UMCG - Universitair Medisch Centrum Groningen - Afdeling Hematologie
- Hanzeplein 1
- 9713 GZ GRONINGEN
- +31 (0)50 361 2917
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Hemofilie en Zeldzame Stollingsstoornissen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Afdeling Hematologie
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 8823
- secretriaatpatientenzorg.hemat@radboudumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMCG Expertisecentrum 'Uniek' voor Zeldzame Genetische Oorzaken voor Ontwikkelingsachterstand
- UMCG - Universitair Medisch Centrum Groningen - Polikliniek Klinische Genetica
- Hanzeplein 1
- 9713 GZ GRONINGEN
- +31 (0)50 361 7229
- Orpha.net Expertlink
-
Updatedatum
28 juli 2026
