Diabetes Mellitus Type 1

Synoniemen
Suikerziekte
Insuline Afhankelijke Diabetes Mellitus (IADM)
Insulin Dependent Diabetes Mellitus (IDDM)
Type 1 diabetes

Korte beschrijving
Diabetes mellitus type 1 is een vorm van suikerziekte. Diabetes mellitus type 1 is een multifactoriële aandoening. Dit houdt in dat er een erfelijke aanleg kan zijn, maar dat ook omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van de aandoening.

Bij diabetes mellitus type 1 maakt het lichaam geen of weinig insuline aan. Insuline is een hormoon dat zorgt dat glucose vanuit het bloed in de lichaamscellen wordt opgenomen. Glucose is een soort suiker en dient als brandstof voor de cellen. De cellen in de alvleesklier die de insuline maken, zijn bij diabetes type 1 door het eigen afweersysteem beschadigd. Zo ontstaat insuline afhankelijke diabetes mellitus (IADM).

Als de hoeveelheid glucose in het bloed te hoog wordt, scheidt de nier glucose uit in de urine. Hierbij verliest het lichaam veel vocht en er wordt letterlijk energie uitgeplast. Hierdoor ontstaan de volgende kenmerken: dorst, droge mond, veel drinken, veel plassen, vermagering terwijl er wel honger bestaat en vermoeidheid. Het lichaam gaat vet afbreken om toch energie te kunnen leveren. Door het teveel aan glucose, kunnen de cellen niet goed hun werk doen. Als dit niet op tijd herkend wordt, kan het tot acute levensbedreigende situaties en coma (bewusteloosheid) leiden.

Ook bestaat op den duur een kans op complicaties, zoals nierproblemen, problemen aan de ogen, benen en voeten, hart en vaten.

Diabetes mellitus type 1 ontstaat vooral bij jongeren onder de 20 jaar, maar kan in principe op alle leeftijden beginnen.

Diagnose
Diabetes mellitus kan worden vermoed op grond van bovengenoemde kenmerken. Met bloed- en urineonderzoek wordt de diagnose diabetes mellitus gesteld.

Behandeling
De behandeling van diabetes mellitus is gericht op het onder controle houden van de hoeveelheid suiker in het bloed. Bij diabetes mellitus type 1 gebeurt dit door het toedienen van insuline om de verminderde hoeveelheid insuline in het bloed aan te vullen.
Mensen met diabetes type 1 leren meestal bij zichzelf insuline in te spuiten en hun bloedsuikerwaardes te meten. Zij staan onder controle van een medische hulpverlener. Richtlijnen voor de voeding, beweging, en aandacht voor psychosociale begeleiding kunnen deel uit maken van de behandeling.

Voorkomen (frequentie)
Er wordt geschat dat er circa 74.000 personen tussen de 0 en 75+ in Nederland diabetes mellitus type 1 hebben. De kans op diabetes mellitus in families die niet van Nederlandse oorsprong zijn ligt hoger, met name binnen de Surinaamse, Turkse en Marokkaanse bevolkingsgroep

Overerving
Diabetes Mellitus type 1 erft multifactoriëel over. Dit betekent dat er zowel erfelijke aanleg als omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van de aandoening. Hieronder is de kans op diabetes mellitus type 1 te lezen voor iemand als bepaalde familieleden dit hebben. (De gegevens zijn uit 2004.)

Kans op diabetes type 1
Als broer of zus diabetes heeft 1-8 %
Als vader of moeder het heeft 1-4 %
Als beide ouders diabetes hebben 20-40 %
Als neef of nicht het heeft 1-2 %
Bij eeneiige tweelingen 23-50 %

Meer informatie

Diabetes en zwangerschap

Biomedisch.nl
Onderzoek naar een nieuwe therapie voor diabetes: transplantatie van insulineproducerende cellen.

Diabetesvereniging Nederland

Diabetesfonds
Uitgebreide informatie de erfelijkheid van diabetes mellitus type 1.

Diabetes en Zwangerschap
Informatie van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), dit is de wetenschappelijke beroepsvereniging voor gynaecologen.

Diabetescentrum VUmc
Multidisciplinair behandelcentrum voor personen met diabetes. O.a. patiënteninformatie en informatie over lopend en toekomstig onderzoek.

Erfelijkheidinbeeld
Video. Scholieren vertellen wat diabetes (suikerziekte) is en hoe het behandeld wordt.

Erfelijkheidinbeeld
Video over de (on)mogelijkheid om diabetes te behandelen met stamcellen.

Erfelijkheidinbeeld
Video over het verschil tussen diabetes type 1 en type 2.

Erfelijkheidinbeeld
Video over de behandeling van diabetes door transplantatie van de eilandjes van Langerhans.

Erfelijkheidinbeeld
Video. Volgens dr. Emile de Heer (LUMC) is het nog onduidelijk of gentherapie ook een toepassing zal hebben voor diabetes. Of stamceltherapie ook voor diabetes gebruikt kan worden, moet hij nog zien.

Startpagina Diabetes

International Diabetes Federation (IDF)
Engelstalige informatie van de International Diabetes Federation (IDF). De IDF is een koepelorganisatie van meer dan 200 nationale diabetesorganisaties in meer dan 160 landen.

E-medicine
Engelstalig overzichtsartikel.

Klik hier als u een link wilt toevoegen.

Auteurs
Drs. Suzanne van Esch, afd. medische psychologie VUMC en prof.dr. Martina Cornel, afd. klinische en antropologische genetica, sectie Community Genetics VUMC.

Redactie: Petra Bloem (informatiespecialist), drs. Marloes van Engelen (medisch bioloog), Ragna Senf, MSc (bioloog), Mies Wits-Douw (publieksvoorlichter).

Deze tekst is inhoudelijk gecontroleerd door een klinisch genetisch centrum.

Datum
Update Juli 2010 door het Erfocentrum.