Colitis ulcerosa

Synoniem
Ulceratieve colitis
Ulcerative colitis
UC
Inflammatory bowel disease

Korte beschrijving
Colitis ulcerosa is een langdurige terugkerende ontsteking van de endeldarm en/of dikke darm. De oorzaak is nog niet bekend. Waarschijnlijk spelen erfelijke aanleg en omgevingsfactoren een rol bij het ontstaan van de aandoening.

Colitis ulcerosa is waarschijnlijk een auto-immuunziekte. Bij auto-immuunziekten gaat er iets mis met de afweer van het lichaam. Normaal beschermt de afweer het lichaam tegen bijvoorbeeld bacteriën. Maar bij een auto-immuunziekte kan de afweer delen van het eigen lichaam aanvallen. Dit zou de ontsteking aan de darmen verklaren.

Kenmerkend voor colitis ulcerosa zijn periodes van diarree en bloed bij de ontlasting. Ook buikpijn, vermoeidheid, gewichtsverlies en koorts kunnen voorkomen.

Bij colitis ulcerosa kunnen zowel de endeldarm als de dikke darm ontstoken zijn. Meestal is sprake van een op en neer gaand verloop van de aandoening: de kenmerken kunnen zomaar verminderen of zich juist uitbreiden. Bij sommige mensen met colitis ulcerosa komen ook ontstekingen buiten de darmen voor. Bijvoorbeeld aan de ogen, huid, gewrichten of lever.

De aandoening ontstaat vaak tussen het vijftiende en dertigste levensjaar. Maar soms ook eerder of later. Of en de mate waarin kenmerken optreden, verschilt van persoon tot persoon.

Colitis ulcerosa vertoont overeenkomsten met de ziekte van Crohn, een andere langdurige terugkerende darmontsteking.

Diagnose
Colitis ulcerosa kan worden vermoed op grond van de bovenstaande kenmerken. De diagnose wordt vastgesteld door lichamelijk onderzoek en onderzoek van bloed, ontlasting en stukjes darmweefsel (biopt). Met een inwendig darmonderzoek (endoscopie) kan in de darmen worden gekeken of er ontstekingen zijn. Soms maakt röntgenonderzoek deel uit van het onderzoek.

Behandeling
Colitis ulcerosa is niet te genezen. De behandeling richt zich op het verminderen van de kenmerken en verschilt per persoon. Medicijnen kunnen helpen de ontsteking te verminderen. Leefstijladviezen bieden soms uitkomst. Bij sommige mensen met colitis ulcerosa wordt een darmoperatie uitgevoerd.

Voorkomen (frequentie)
Colitis ulcerosa komt bij ongeveer 7 op de 10.000 tot 15 op de 10.000 personen voor in West Europa. In Nederland hebben ongeveer 30.000 mensen colitis ulcerosa.

Overerving
Colitis ulcerosa wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een combinatie van omgevingsfactoren en erfelijke aanleg. Het erft daarom waarschijnlijk multifactorieel over.

Meer informatie

Colitis Ulcerosa
Informatie van de Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland.

Crohn en colitis ulcerosavereniging vzw.
Informatie van de Belgische patiëntenvereniging.

Ik heb dat
Informatie speciaal voor kinderen die colitis ulcerosa hebben, maar ook voor andere kinderen die een werkstuk of spreekbeurt willen maken.

Erfelijkheidinbeeld
Video. Felix heeft colitis ulcerosa en Engelien heeft de ziekte van Crohn.

Crohnsite.be
Site van patiëntenvereniging Darmwereld vzw bedoeld voor mensen met de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, PDS en andere darmaandoeningen.

Crohn & Colitis Jongeren
Site speciaal voor jongeren. Lotgenotencontact, algemene informatie, tips.

Pouch.nl
Forum voor en door mensen met een pouch. (een operatie techniek voor mensen met colitis ulcerosa) Het forum is bedoeld voor mensen die al een pouch hebben, of die erover denken er een te laten aanleggen. Ook mensen met een stoma zijn welkom!

Orphanet
Engelstalige patiënteninformatie met verwijzingen.

Crohn's and Colitis Foundation of America
Engelstalige patiënteninformatie.

Klik hier als u een link wilt toevoegen.

Auteur:
Ragna Senf, MSc (bioloog).

Gebaseerd op een tekst van Sandra de Bruin (medisch bioloog i.o.).

Redactie:
Petra Bloem (informatiespecialist), drs. Marloes Brouns-van Engelen (medisch bioloog), Mies Wits-Douw (publieksvoorlichter).

Datum:
Update Juli 2010 door het Erfocentrum.