Genen

Genen spelen de hoofdrol in de erfelijkheid, zij bevatten de informatie voor alle erfelijke eigenschappen. Een gen is een stukje van het DNA dat de code bevat voor een eigenschap. Genen liggen dus verspreid op de chromosomen.

Elke code, dus elk gen bevat de informatie om één van de vele eiwitten te vormen waaruit ons lichaam is opgebouwd. Eiwitten zijn de bouwstenen van ons lichaam. Eiwitten zijn essentieel voor een cel. Zij zorgen voor de stevigheid van een cel, bepalen of de cel een zenuwcel, spiercel, haarcel wordt of een andere taak krijgt. Sommige eiwitten zijn enzymen die biochemische reacties sturen of die onderdeel van de spijsvertering zijn. Eiwitten vormen dus de basis voor het goed functioneren van ons lichaam.

DNA-keten Het DNA (links) is een keten van basen achter elkaar. Drie basen coderen telkens voor een bepaald aminozuur. GCA codeert bijvoorbeeld voor alanine (Ala). De keten van aminozuren vormt samen het eiwit.

Zoals eiwitten de bouwstenen van ons lichaam zijn, zo zijn aminozuren de bouwstenen van eiwitten. De volgorde van de verschillende aminozuren bepaalt de eigenschappen van het eiwit.

Elk gen bevat de code voor een reeks van aminozuren, die dan samen weer een eiwit vormen. Een aminozuur wordt gecodeerd door drie achtereenvolgende basen, dit wordt een triplet of codon genoemd. Afhankelijk van de volgorde van de verschillende basen, kunnen er zo'n 20 verschillende aminozuren gevormd worden. Bijvoorbeeld het codon AGC (adenine, guanine, cytosine) codeert voor het aminozuur serine, enzovoort. Door de combinaties die gemaakt kunnen worden met alle aminozuren, kan de grote hoeveelheid eiwitten gevormd worden die nodig is voor het goed functioneren van ons lichaam.

Genen bepalen al onze erfelijke eigenschappen, zoals de kleur van ons haar en onze ogen. Verder zorgen de genen ervoor dat bepaalde eigenschappen overerven. Ze spelen ook een rol bij de aanleg voor een bepaalde aandoening.

Van elk chromosoom hebben we twee exemplaren. De genen die op deze overeenkomstige chromosomen liggen, zijn dus ook overeenkomstig. Dat betekent dat elk gen in tweevoud aanwezig is. Eén gen is afkomstig van de moeder (op het moederlijke chromosoom) en het andere gen is afkomstig van de vader (op het vaderlijke chromosoom).

Meer informatie over erfelijkheidsmateriaal

Informatie over erfelijkheid op deze website

Erfelijkheid

Erfelijkheidsmateriaal

Chromosomen

DNA

Genen

Doorgeven erfelijke eigenschappen

Genen: dominant, recessief, even sterk

Chromosoomafwijkingen

Afwijkingen erfelijk materiaal

Multifactoriële aandoeningen