Congenitale nystagmus
Synoniemen
Aangeboren nystagmus
Nystagmus congenitalis
Trilogen
Wiebelogen
Congenital nystagmus
Korte beschrijving
Congenitale nystagmus is een aangeboren aandoening van de ogen waardoor de ogen ritmisch wiebelende en trillende bewegingen maken. Deze bewegingen ontstaan buiten de wil om. Als iemand met nystagmus de ogen fixeert op een bepaald beeld nemen de ritmische bewegingen vaak toe. De bewegingen worden meestal minder in het donker. Eén of beide ogen kunnen zijn aangedaan. Bij congenitale nystagmus ziet de persoon meestal geen wiebelend of trillend beeld. Dit komt doordat de hersenen zich hebben aangepast aan de aandoening.
Nystgamus kan ontstaan als de hersenen de ogen niet goed kunnen aansturen. Hoe dit komt is niet precies bekend. Soms wordt het veroorzaakt door veranderingen in het erfelijk materiaal. Daarnaast kan er tijdens de zwangerschap iets mis gaan met ontwikkeling van één of beide ogen waardoor congenitale nystagmus ontstaat.
Congenitale nystagmus gaat vaak samen met andere oogaandoeningen zoals aangeboren staar, afwijkingen van het netvlies of de oogzenuw, kleurenblindheid of albinisme.
Nystagmus kan ook op latere leeftijd beginnen.
Omdat mensen met nystagmus hun ogen vaak minder goed kunnen richten, kunnen zij details meestal niet maximaal onderscheiden. Bij congenitale nystagmus kan iemand met het hoofd een bepaalde houding aannemen waarmee de bewegingen van de ogen minder zijn of stil staan.
Diagnose
De diagnose congenitale nystagmus wordt gesteld op grond van de bovenstaande kenmerken van de ogen. Vaak wordt een oog- of neurologisch onderzoek uitgevoerd om te onderzoeken of er ook sprake is van een andere aandoening.
Als er sprake is van een aangeboren vorm, kan er soms een genetische test voor congenitale nystagmus worden gedaan.
Behandeling
Congenitale nystagmus is niet te genezen. De behandeling is erop gericht dat iemand makkelijker of beter kan kijken. Soms kunnen de spieren van de ogen met een operatie iets verplaatst worden. Bij problemen met het onderscheiden van details kunnen lenzen soms uitkomst bieden.
Voorkomen (frequentie)
Nystagmus komt bij ongeveer 1 op de 1000 mensen voor.
Overerving
Congenitale nystagmus is niet altijd erfelijk. Als het erfelijk is, kan het op verschillende manieren overerven. Zowel autosomaal dominante overerving, autosomaal recessieve overerving, X-gebonden recessieve overerving en X-gebonden dominante overerving komen voor.
Meer informatie
Nystagmus
Nederlandstalige informatie samengesteld door de Commissie Patiëntenvoorlichting van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap.
Medisch Forum
Forum met als onderwerp Nystagmus.
Orphanet Ideopatische Congenitale Nystagmus
Engelstalige informatie over Ideopatische Congenitale Nystagmus , een erfelijke vorm van nystagmus.
Nystagmus Network
Engelstalige site met informatie, links en een nieuwsbrief. Nystagmus Network stimuleert ook wetenschappelijk onderzoek.
Klik hier als u een link wilt toevoegen.
Auteur: Annette van Lonkhuyzen (medisch bioloog i.o.)
Redactie: Petra Bloem (documentalist), drs. Marloes Brouns-van Engelen (medisch bioloog), Mies Wits-Douw (publieksvoorlichter)
Datum: Juli 2008
