Maculadegeneratie

Maculadegeneratie (MD)

Synoniemen
MD
Macular degeneration

Korte beschrijving
Maculadegeneratie (MD) is een oogaandoening waarbij er schade ontstaat aan de macula. De macula (ook wel ‘gele vlek’) is het centrale deel van het netvlies met een doorsnee van 6 mm, dat intact moet zijn om scherp te kunnen zien. Wij kunnen scherp zien wanneer wij fijne details kunnen onderscheiden, bijvoorbeeld bij het herkennen van gezichten en bij autorijden. Bij MD gaat het scherpe zien achteruit. Het deel van het netvlies dat rondom de macula zit (het perifere deel), blijft meestal intact zodat iemand zich met het corresponderende deel van het gezichtsveld in een ruimte kan oriënteren.

Er zijn 30 soorten MD. Leeftijdsgebonden MD, die optreedt na het vijftigste levensjaar, en als kenmerk witte vlekjes (drusen) in het netvlies heeft, komt het meest voor. Leeftijdsgebonden MD (LMD) wordt als een multifactoriële aandoening beschouwd, waarmee bedoeld wordt dat de oorzaak een combinatie van erfelijke factoren en omgevingsfactoren is. Duidelijk is dat roken de kans op LMD verhoogt en dat gezond eten (vitamine C en E, beta caroteen, zink, vette vis olie) deze kans verkleint. Deze stoffen worden ook als voedingssupplement aangeraden bij beginnende LMD. In 2005 werd ontdekt dat mensen, die een bepaalde variant in een gen (CFH) hebben, een verhoogde kans hebben op LMD. Daarnaast zijn er verbanden gevonden met meerdere andere genen.

Er zijn twee typen LMD: droge en natte. Bij droge LMD verloopt de achteruitgang van het scherpe zien langzaam en bij de natte vorm gaat deze achteruitgang sneller.

Soms komt MD al op jonge leeftijd voor. We spreken dan van juveniele MD. Een voorbeeld hiervan is de ziekte van Stargardt.

Diagnose
De diagnose wordt gesteld door oogspiegelonderzoek (waarbij het netvlies bekeken wordt), al dan niet in combinatie met foto’s van het netvlies met contrastvloeistof in de bloedvaten.

Behandeling
LMD is niet te genezen. Er is geen behandeling voor droge LMD. Bij beginnende natte LMD zijn diverse soorten behandeling beschikbaar, meestal door middel van injecties in of naast het oog. Voor mensen bij wie dit niet (meer) kan en die slechter gaan zien, zijn diverse hulpmiddelen beschikbaar.

Voorkomen (frequentie)
Ongeveer 100.000 mensen in Nederland zouden symptomen hebben van LMD.

Overerving
LMD erft multifactorieel over. Andere vormen van MD kunnen op diverse manieren overerven.

Meer informatie

Nieuwsberichten trefwoord 'Macula Degeneratie'

MD vereniging
Patiëntenvereniging van mensen met MD

Klik hier als u een link wilt toevoegen.

Update
April 2007 door het Erfocentrum.

Met medewerking van de afdeling Klinische Genetica van het Academisch Medisch Centrum Amsterdam.