Trombotische trombocytopenische purpura
Trombotische trombocytopenische purpura (TTP) is een aandoening van het bloed waarbij een tekort aan bloedplaatjes ontstaat. Er zijn verschillende types. TTP kan ontstaan tijdens de zwangerschap als gevolg van een infectie of medicijngebruik, en dan is het niet erfelijk. Heel soms is TTP wel erfelijk.
In ons bloed bevinden zich voornamelijk rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Rode bloedcellen vervoeren zuurstof die nodig is om het lichaam goed te laten werken. Witte bloedcellen zijn betrokken bij het afweersysteem. Bloedplaatjes hebben een rol bij de bloedstolling.
Bij trombotische trombocytopenische purpura wordt een bepaald eiwit in het bloed niet goed gevormd. Hierdoor klonteren de bloedplaatjes aan elkaar. Daarmee daalt het aantal bloedplaatjes in het bloed.
Kenmerken van TTP zijn:
- koorts
- vermoeidheid
- blauwe plekken
- bloeduitstortingen
- bloedingen, bijvoorbeeld bloedneuzen
- buikpijn
Trombotische trombocytopenische purpura uit zich vaak tussen het twintigste en veertigste levensjaar, maar kan ook op andere leeftijden ontstaan. De erfelijke vorm van TTP uit zich meestal op jonge leeftijd.
Synoniemen
- TTP
- Ziekte van Moschowitz
Diagnose
TTP wordt vermoed op grond van bovenstaande kenmerken en vastgesteld door bloedonderzoek.
Behandeling
Trombotische trombocytopenische purpura is niet te genezen, maar meestal wel te behandelen. De behandeling bij niet-erfelijke TTP gebeurt met behulp van donorbloed.
Het eigen bloed wordt afgenomen en buiten het lichaam wordt het plasma gescheiden van de bloedcellen. Deze cellen worden vermengd met donorplasma en via een infuus teruggebracht in het lichaam (dit is plasmaferese). Dit gebeurt dagelijks, tot er verbetering optreedt. Ook zijn er medicijnen mogelijk. Soms wordt een operatie aan de milt uitgevoerd.
De behandeling van de erfelijke vorm van TTP bestaat uit het geven van donorplasma. Dit wordt gegeven zonder dat er verder iets met het eigen bloed gebeurt. Deze behandeling wordt meestal elke drie tot vier weken herhaald, of als er opnieuw symptomen van TTP optreden.
Voorkomen(frequentie)
Trombotische trombocytopenische purpura wordt bij ongeveer 50 personen per jaar in Nederland vastgesteld. TTP komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Van erfelijke TTP zijn wereldwijd slechts enkele gevallen bekend.
Erfelijkheid
Trombotische trombocytopenische purpura is meestal niet erfelijk.
Meer informatie voor patiënten
- Algemene informatie van de Stichting Zeldzame Bloedziekten, geschreven door een TTP-patient in overleg met medisch specialisten. Ook lotgenotencontact.
Meer informatie voor artsen
- Huisartsenbrochure Trombotische trombocytopenische purpura (TTP)
Verschenen in het kader van het project ‘De patiënt als informatiedrager’ van VSOP en NHG.
Bij deze brochure horen een apart te downloaden brief voor de huisarts en voor de patiënt. - OMIM
- eMedicine
Video's
Kent u beeldmateriaal over deze ziekte? Stuur ons dan een mail met de link naar de website.
Expertisecentra
In Nederland is er (nog) geen expertisecentrum voor deze ziekte. Op de website www.orpha.net vindt u per ziekte de europese expertisecentra. Heeft u informatie over Nederlandse expertisecentra? Stuur ons dan een mail met de link naar de website.
Colofon
Auteur
Sandra de Bruin (medisch bioloog i.o.)
Redactie
Petra Bloem (informatiespecialist), drs. Marloes Brounsvan Engelen (medisch bioloog), Mies Wits-Douw (publieksvoorlichter)
Aanmaakdatum:
1-7-2010
Updatedatum:
20-7-2011