Ziekte van Addison

De ziekte van Addison is een aandoening van de bijnierschors. De bijnierschors is de buitenste laag van de bijnieren. Deze zitten net boven de nieren. De ziekte van Addison wordt ook wel primaire bijnierschorsinsufficiëntie genoemd.

Meestal is de oorzaak van deze aandoening auto-immuniteit. Bij auto-immuniteit richt de afweer zich tegen delen van het eigen lichaam. Normaal beschermt de afweer het lichaam tegen ziekteverwekkers, zoals bacteriën. Maar bij de ziekte van Addison richt de afweer zich tegen de bijnierschors. Waarom is nog niet bekend. De ziekte van Addison kan verder het gevolg zijn van een infectie, zoals HIV of tuberculose (een infectieziekte). Ook kunnen een paar erfelijke aandoeningen van de bijnieren de ziekte veroorzaken.

Soms ontstaan de kenmerken van de ziekte van Addison als de hypofyse niet goed werkt. De hypofyse is een klier in de hersenen die de bijnieren stimuleert. Als de oorzaak van de kenmerken bij de hypofyse ligt, wordt de aandoening secundaire bijnierschorsinsufficiëntie genoemd. En als de kenmerken ontstaan door het gebruik van bepaalde medicijnen heet de aandoening tertiaire bijnierschorsinsufficiëntie.

De bijnierschors maakt de hormonen cortisol en aldosteron. Cortisol is onder andere belangrijk bij stress en inspanning. Het zorgt bijvoorbeeld dat het lichaam genoeg energie heeft. Aldosteron speelt een rol bij het regelen van de hoeveelheid water en zout in het lichaam.

Bij de ziekte van Addison maakt de bijnierschors niet genoeg of geen cortisol en aldosteron. Hierdoor kunnen kenmerken ontstaan, zoals vermoeidheid en een slap gevoel, vochtverlies, gewichtsverlies, een bruine verkleuring van de huid, lage bloeddruk, een verminderde eetlust en misselijkheid.

Bij secundaire en tertiaire bijnierschorsinsufficiëntie wordt wel aldosteron gemaakt, maar geen of te weinig cortisol.