Veelgestelde vragen: Gedrag en erfelijkheid

Veelgestelde vragen: Gedrag en erfelijkheid

VRAAG

Ik ben precies mijn vader. Heb ik mijn karakter van hem? Zijn IQ? Zijn temperament? Zijn muzikaliteit? En hoe zit dat met gedrag?

ANTWOORD

Er wordt wereldwijd veel onderzoek gedaan naar de erfelijkheid van gedrag en persoonlijkheidskenmerken zoals intelligentie en karakter. Het onderzoek naar de erfelijkheid van gedrag richt zich vooral op gedragsstoornissen, zoals ADHD en autisme, en op psychische aandoeningen.

Alle eigenschappen van een mens zijn in principe erfelijk. Voor elke eigenschap zijn heel veel verschillende genen verantwoordelijk die in combinatie met elkaar de eigenschap bepalen. Je kunt dus niet spreken van bijvoorbeeld een 'intelligentiegen', of een ‘criminaliteitsgen’.

Op grond van de intelligentie van de ouders kan je dan ook geen uitspraak doen over de intelligentie van hun kind. Of een eigenschap tot uiting komt, hangt namelijk niet alleen van aanleg af. Ook omgevingsfactoren zoals opvoeding en leefomstandigheden zijn daarbij van belang. Dus ook bijvoorbeeld voeding en scholing.

De vraag hoe belangrijk de invloed van erfelijke aanleg is in verhouding tot de invloed van omgevingsfactoren wordt het 'nature-nurture' vraagstuk genoemd.

Nature staat voor alle eigenschappen die bepaald worden door aanleg (je genen).

Nurture staat voor alle eigenschappen die bepaald zijn door opvoeding, leefomgeving en leefomstandigheden.

Aan de Vrije Universiteit (Amsterdam) doen wetenschappers onder leiding van professor Boomsma onderzoek naar de erfelijkheid van eigenschappen en de invloed van omgevingsfactoren. Hiervoor worden de gegevens gebruikt van onderzoek met één- en twee-eiige tweelingen.
Meer weten over dit onderzoek

Boeken over erfelijkheid die je kunt lenen in de bibliotheek.

Onze genen : handboek menselijke erfelijkheid van Pol Craeynest en Marnix Cokelaere Uitgever: Acco, 2007 ISBN: 978-90-334-6485-0.
Hoofdstuk 14 gaat helemaal over 'Erfelijkheid en gedrag'

Genetica voor Dummies door Tara Rodden Robinson. Uitgever: Addison Wesley, 2006 ISBN: 90-430-1222-X

De genetica van de mens in een notendop door J.P.M. Geraedts. Uitgever: Bert Bakker, 20005 ISBN: 90-351-2892-3

Baa! : het meest leuke boek over genen en klonen door C.Pratt Nicolson. Uitgever: Biblion, 2005 ISBN:9789054835769

Tweelingonderzoek : Wat meerlingen vertellen over de mens redactie D.Boomsma. VU uitgeverij, 2008 ISBN: 978-90-865-9080-3

- Andere veelgestelde vragen

Update: Erfocentrum, april 2009